Opdrachtgever

Met de voorstelling Ik word 18 heeft het Ervaringstheater van ExpEx zichzelf overtroffen. Het Ervaringstheater, dat onder de bezielende leiding staat van Camie Bonger en Maurits Boote, weet persoonlijke – en helaas vaak pijnlijke – ervaringen om te zetten tot hartroerend en sprekend theater dat bij het publiek de ogen doet openen. Voor de nieuwjaarsbijeenkomst van Jeugdzorg Nederland en de Associatie voor Jeugd vroegen we Camie en Maurits een voorstelling te maken over hoe het is om 18 te worden in de jeugdzorg. Het resultaat was indrukwekkend. Ik denk dat iedereen die tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst in de zaal zat, nu overtuigd is waarom we met z’n allen moeten zorgen voor een betere overgang naar volwassenheid voor álle jongeren in Nederland. – Eva de Vroome, woordvoerder bij Jeugdzorg Nederland

Deelnemend publiek

Op 4 september 2018 was ik aanwezig bij de regionale bijeenkomst ‘The Big 5! in Den Haag. Als aftrap zijn we deelgenoot geweest van het ervaringstheater 18-/18+ . Kippenvel en ontroering wanneer ervaringsdeskundige jongeren vertellen over hun ervaringen in de jeugdzorg toen zij 18 jaar werden. Wat ze door de jaren heen gemist hebben en dat zijn vaak geen ingewikkelde dingen….. Ook de professionals in dit ervaringstheater leveren een mooie bijdrage en fijn om te zien hoe iedereen gelijkwaardig met elkaar omgaat. Ik hoop echt dat we van de kwetsbaarheid en openheid  van deze jongeren kunnen leren, om zodoende de jeugdzorg met elkaar daadwerkelijk te veranderen! Zij zetten zich hiervoor met hart en ziel in en door het ervaringstheater doen zij een beroep op professionals, beleidsmedewerkers, bestuurders etc. waar je niet om heen kan. – Anneke Plukaard, Manager Xtra plus


Op 6 november 2017 mocht ik voor het eerst het Ervaringstheater ervaren, tijdens de Voor de Jeugddag. In de zaal een gemixte groep van mannen in pak – vast bestuurders denk ik dan – en mensen zonder pak. Vanaf het moment dat het theater begon tot het eind had ik kippenvel, en ik was zeker niet de enige.
De oefeningen bij de start hielpen naar mijn idee erg om het ijs te breken, ook voor het publiek. Dat de spelers ook weleens tussen het publiek stonden maakte het stuk heel dynamisch. En de opbouw is me ook bij gebleven: heftige, grappige en ontroerende scènes wisselden af.
Het stuk was net als een echt mensenleven en juist dat vind ik zo mooi aan het Ervaringstheater: het gaat over echte mensen die soms écht dingen anders kunnen doen. – Michelle Emmen, Movisie


Ik was diep ontroerd. In de eerste plaats door de inhoud van jullie verhalen, maar misschien nog meer door de wijze waarop jullie je ‘shit’ hebben omgezet naar iets heel moois, naar kunst, poëzie, of hoe je het ook wilt noemen. Als je zo het vermogen hebt om je tragiek om te zetten naar poëzie, kun je alles aan in de wereld. De rap, de liedjes, jullie verhalen, de humor, de tragiek, raakten diep. Wat een moed om zo kwetsbaar te durven zijn, wat een kracht. Daar kunnen velen een voorbeeld aan nemen. Het gaat verder dan de voorstelling die je op dat moment maakt, je beïnvloedt mensen met jullie verhaal, iets wat de rest van de dag doorwerkte toen we het hadden over ingewikkelde dingen. Je hebt nooit gekozen voor het pad van de ellende, maar misschien was dit pad wel nodig om je te maken tot de mooie krachtige mensen die jullie nu zijn. Misschien hebben jullie wel een boodschap te vertellen, een missie te vervullen die echt iets kan veranderen in de wereld. Hoe gaaf is dat. Jullie mogen er zijn, sterker nog, jullie moeten er zijn. – Giny Smits, projectleider Lelytalent


Wat een bijzondere voorstelling, ervaringstheater is wel de betere term. Voor mij springen twee aspecten er uit: luisteren en nog eens luisteren; geen jongere of situatie is gelijk. Ook de spanning tussen vastleggen van wat er gebeurt en vertrouwen opbouwen kwam naar voren. Dit kan ik meenemen in mijn bestuurlijke werk.- Johan Varkevisser, wethouder gemeente Zeist


Een indrukwekkende ‘voorstelling’ hebben de jongeren en vertrouwenspersonen ons laten zien. Er is overduidelijk veel tijd, overwegingen, vertrouwen en energie in gaan zitten om de boodschappen zo helder over te brengen. – Corine van Leeuwen, ondersteuner Jeugdhulp gemeente Haarlem

Spelers

Een bijzonder project. Tijdens de eerste oefendag waren de Vertrouwenspersonen en de ervaringsdeskundigen gelijk, er was geen onderscheid meer. De jongeren kregen een kijkje in het hoofd van vertrouwenspersonen en wij een kijkje in hun hoofd. Daarmee krijg je andere inzichten en leer je elkaar beter begrijpen. Het project was vanaf de eerste dag een ‘eye opener’ voor ons en we hebben er meer van geleerd dan aanvankelijk gedacht. Veel vertrouwenspersonen nemen wat ze hebben geleerd van de ExpEx mee in hun dagelijkse werkzaamheden. Daarvoor zijn wij hun dankbaar. Het was geweldig om op deze manier met de ExpEx te mogen werken! Door de openheid, eerlijkheid en betrokkenheid van de ExpEx hebben we heel wat bezoekers geraakt. Al met al een bijzondere ervaring waarbij we, naast veel te hebben geleerd, inspirerende mensen hebben ontmoet! – Caroline, speler en vertrouwenspersoon


En hier staan we dan! Het is namelijk gelukt… Geloof het of niet een maand geleden hebben wij elkaar voor het eerst ontmoet. Deelnemers aan dit Ervaringstheater zijn werkzaam op verschillende gebieden: de jeugdzorg is vertegenwoordigd, maatschappelijk werk, vrouwenopvang, de gemeente en onderwijs. Drie dagen oefenen en daarna meteen voor een groot publiek optreden in een megatheater waar de groten van het land graag verkeren en menig bekende musical is opgevoerd. En wij staan op dit grote podium in het stralende voetlicht! Het is ons gelukt, wauw… Om dit voor elkaar te krijgen hebben wij de volgende zaken ingezet: We hebben geluisterd naar elkaar. Ik naar jou en jij naar mij. Wij hebben de ander gezien: ik zag jou en jij zag mij. Wij hebben elkaar gerespecteerd: ik respecteerde jou en jij deed ditzelfde naar mij. Samen zijn we out of the box gegaan, in de volle wetenschap dat wij op elkaar konden vertrouwen. Hebben wij gedacht in kansen, mogelijkheden en talenten. We hebben samen gelachen, gehuild, geworsteld en gewonnen. En bovenal geleerd dat de eigen kwetsbaarheid het sterkste is wat wij maar kunnen inzetten. Wij denken dat wat ons in het klein gelukt is, de successleutel voor de hulpverlening in het groot: respect voor de ander, vertrouwen in elkaar, eigen erf durven loslaten en out of the box durven gaan, luisteren naar de ander en vooral naar de cliënt, waarachtig zijn, denken in kansen en durven doen, vertrouwen hebben in de casemanager en durf je succes te vieren. Leve de hulpverlening, leve jou… En daar gaan wij dan! – Arja, speler en orthopedagoog